RAPORT O ANIMACJI

Na zlecenie Polskiej Komisji Filmowej w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Producentów Polskiej Animacji firma ECORYS Polska zrealizowała badanie krajowego sektora animacji i VFX, którego celem była ocena ekonomicznego, technologicznego i rozwojowego potencjału całej branży. W projekcie badawczym udział wzięły czterdzieści dwie firmy – małe, średnie i duże studia animacji – a jego efektem jest przekrojowy raport diagnozujący kondycję wspomnianego segmentu przemysłu filmowego. Jakie są główne wnioski z przeprowadzonego badania?

 

Młodzi i zdolni

Pomimo długiej i bogatej historii animacji w Polsce, studia z sektora animacji i VFX działające obecnie na krajowym rynku są w większości dosyć młode. Najwięcej z nich (40%) założono w latach 2006-2010, a niewiele mniej po roku 2010 (24%). Choć studia powstałe jeszcze przed 1991 rokiem również stanowią znaczący odsetek (12%), to znajdują się wśród nich podmioty, które – zanim przyjęły obecną postać – na przestrzeni wielu lat podlegały licznym przekształceniom. Zauważalne jest, że pierwsze lata po transformacji ustrojowej nie sprzyjały zakładaniu tego rodzaju działalności, znaczący rozwój branży nastąpił dopiero po roku 2006.

Większość polskich firm zajmujących się animacją i cyfrowymi efektami specjalnymi koncentruje swoją aktywność na dwóch głównych obszarach: działalności usługowej (przede wszystkim dla branży reklamowej) i realizacji własnych produkcji. Do mocnych stron firm i specjalistów działających w branży należy niewątpliwie bardzo dobry warsztat pracy oraz wysokie kompetencje w zakresie animacji, a dorobek i osiągnięcia polskich studiów zauważane są na arenie międzynarodowej. 62% badanych w ciągu ostatnich trzech lat prezentowało swoje produkcje na festiwalach filmowych w kraju i zagranicą, z czego 89% zgłaszających filmy na konkursy odebrało przynajmniej jedno wyróżnienie lub nagrodę. To własne, krótkie metraże wyświetlane na festiwalach w większości przypadków decydują o wyróżnieniu się studia jako znaczącego w branży – osiągane przez nie sukcesy stanowią podstawę do oceny zdolności producentów do konkurowania jakością na rynkach międzynarodowych.

 

Stojący przed wyzwaniami

Z drugiej strony – najczęściej wymienianą w badaniu kategorią odbiorcy realizowanych przez polskie studia projektów są osoby dorosłe. Badanie potwierdziło, że polscy twórcy działający w obszarze filmu animowanego zorientowani są głównie na produkt autorski, artystyczny i festiwalowy, skierowany raczej do wąskiego grona odbiorców, przede wszystkim publiczności festiwalowej. Słabe ukierunkowanie branży na rozrywkową funkcję animacji, adresowanej do dzieci czy widowni familijnej, utrudnia dodatkowo zdobycie widowni masowej.

Profesjonalizacji sektora nie sprzyja też niski poziom finansowania animacji. Choć środki publiczne w założeniu stanowić mają jedynie uzupełnienie inwestycji dokonywanych w sektorze przez podmioty rynkowe, wciąż niezwykle rzadko zdarza się pozyskanie inwestora dla filmu. W przeciwieństwie do krajów sąsiadujących, w Polsce nie ma również jakiegokolwiek systemu zachęt finansowych, który sprzyjałby napływowi do nas dużych produkcji i post-produkcji z zagranicy, gwarantując wymierne koszyści finansowe dla budżetu państwa.  

 

Z widokami na przyszłość

Pomimo niełatwej sytuacji rynkowej, polski sektor animacji i VFX pozostaje wyjątkowo aktywny i skłonny do podejmowania nowych wyzwań. Zdecydowana większość biorących udział w badaniu studiów (79%) ma w planach rozpoczęcie w ciągu najbliższego roku realizacji własnej produkcji (lub koprodukcji) filmowej. Ponad połowa (52%) badanych firm poszukuje obecnie nowych pracowników, a wzrost zatrudnienia planowany przez studia w roku 2016 przewyższa skalą aktualnie realizowane potrzeby – ponad 54% badanych firm deklaruje, że w kolejnym roku zwiększy zatrudnienie, co świadczy o wzrostowym potencjale branży.

Warto również dodać, że polskie studia animacji są otwarte na międzynarodową współpracę – tworzenie filmów i seriali animowanych w koprodukcji ze studiami zagranicznymi jest relatywnie częstym doświadczeniem uczestników badania, a w ciągu ostatnich trzech lat na takie działanie zdecydowało się ponad 33% krajowych firm. Źródłem bardziej intensywnej współpracy zagranicznej pozostają nadal zlecenia – przynajmniej jedno takie zamówienie realizowało w ciągu ubiegłych trzech lat ponad 40% badanych studiów.

Pełna treść raportu dostępna poniżej.

 

Pobierz raport